Klein oranje zandschijfje (Byssonectria aggregata)

Dat er niet alleen paddenstoelen in de herfst te vinden zijn, maar ook in andere perioden van het jaar, heeft 2011 wel bewezen. Door de overdadige regen waren er in de zomerperiode veel zwammen te bewonderen. Vervolgens in de herfstperiode minder dan verwacht, waarna het in de laatste weken van december vanwege het zachte weer mogelijk was om kakelverse grote stinkwammen tegen te komen in de Friese bossen. De hoge temperaturen in december zijn in het begin van januari 2012 doorgezet. En wat paddenstoelen betreft is er nog steeds het nodige te beleven.

klein oranje zandschijfje (©Gosse Haga)
Hoewel klein van formaat valt het klein oranje zandschijfje (Byssonectria aggregata) snel op in de drassigheid.
(©Gosse Haga 2012)

Zo zijn er in het natuurgebied Aeckingerzand bij Appelscha, ook wel Kale Duinen genoemd, op dit moment (januari 2012) op enkele plekken kleine oranje paddenstoeltjes te vinden, elk maar een paar millimeter groot. Vanwege de opvallende kleur en doordat ze met een heel aantal bij elkaar staan, is een speurtocht ernaar zeker niet kansloos. Zoek daarbij vooral langs de begroeide paden en paadjes. Daar waar ook de aanwezige schapen grazen, hun uitwerpselen deponeren en urineren. Ammoniak blijkt namelijk een voorwaarde te zijn voor de aanwezigheid van deze zwammetjes, die de naam klein oranje zandschijfje (Byssonectria aggregata) dragen. De leefomgeving is heide, heischraal gras, stuifzand. Ook loofbossen worden in de literatuur genoemd.

Het klein oranje zandschijfje is een groot deel van het jaar, van augustus tot april, te vinden, maar vooral in de late herfst en in de winter heb je een grotere kans om hem tegen te komen.

klein oranje zandschijfje (©Gosse Haga, 2005)
De wetenschappelijke naam geeft al aan, dat het klein oranje zandschijfje een gezellig paddenstoeltje is.
(©Gosse Haga 2005)

In Friesland is de soort nu vijf keer genoteerd: op Ameland in 2001, bij Appelscha in 1973, 2005 en 2012 en op de Duurswouderheide bij Wijnjewoude. Geen alledaagse vondst dus. In heel Nederland is de soort zeldzaam en staat om die reden ook op de Rode lijst onder de categorie kwetsbaar. Zoals dat wel met meer organismen het geval is, kunnen ze plaatselijk wèl volop aanwezig zijn. Bovendien zou het best kunnen dat het zwammetje minder zeldzaam is dan we nu denken. Want hoeveel mensen zoeken in de winterperiode naar paddenstoelen?

klein oranje zandschijfje (©Sjoerd Greydanus, 2012)
Op de Duurswouderheide werden enkele groepjes gevonden, in de buurt van konijnenkeutels.
(©Sjoerd Greydanus, 2012)

ID-kaart

Wetenschappelijke naam: Byssonectria aggregata (B. & Br.) Rogerson & Korf

Nederlandse naam: klein oranje zandschijfje

Friese naam: lyts oranje sânskyfke

In Friesland: 5 meldingen in 4 kilometerhokken

Eerste melding: 06-02-1973, 217-549, Drents-Friese Wold (boswachterij Appelscha)

Laatste melding: 26-02-2012, 211-564, Duurswouderheide, Wijnjewoude


© Paddenstoelen Werkgroep Friesland 2012

Valid XHTML 1.0!