Botercollybia (Collybia butyracea)

Met ruim 1500 meldingen in Friesland behoort de botercollybia (Collybia butyracea) tot de zeer algemene soorten in Friesland. Deze strooiselafbreker stelt weinig eisen aan het milieu en kan dan ook in bossen, lanen en parken worden aangetroffen.

De hoedkleur van de botercollybia is erg variabel wat ertoe heeft geleid om twee variëteiten onderscheiden, namelijk var. asema en var. butyracea. De eerste variëteit kenmerkt zich door hoed met bleekgrijze, bruingrijze en/of bruingele tinten met een donker centrum, de tweede variëteit heeft een gelijkmatig donkerbruin tot roodbruin gekleurde hoed. Bovendien is var. asema iets minder robuust van bouw dan var. butyracea.

In Friesland zijn 51 meldingen als var. butyracea opgegeven, maar gezien de grote kleurvariabiliteit blijven deze opgaven onderhevig aan twijfel en blijft het de grote vraag in hoeverre var. butyracea werkelijk in Friesland dan wel in Nederland voorkomt.

botercollybia (© Sjoerd Greydanus)
De botercollybia (Collybia butyracea) groeit regelmatig in heksenkringen.
(© Sjoerd Greydanus 2007)

ID-kaart

Wetenschappelijke naam: Collybia butyracea (Bull.: Fr) Kumm.

Nederlandse naam: Botercollybia

Friese naam: Bûterkollybia

In Friesland: 1503 meldingen in 467 kilometerhokken

Eerste melding: 18-10-1936, kilometerhok 211-564 

Laatste melding: 24-12-2012, kilometerhok 203-563 , Olterterp: Lauswolt

Verspreidingskaart

De botercollybia kan verspreid door Friesland worden aangetroffen. Alleen de noordwesthoek van Friesland met zijn weide- en landbouwgronden blijft een witte vlek. Toch ook hier zou de botercollybia in parken, in tuinen en/of op erven met boomsingels te vinden moeten zijn.

Verspreidingskaart Collybia butyracea
Verspreiding in Friesland (©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland, 2012)

Meldingen

De botercollybia wordt jaarlijks vaak gemeld, al lijkt zijn fructificatie onderhevig te zijn aan jaarlijkse schommelingen.

Meldingen Collybia butyracea
Verdeling van het aantal meldingen per jaar vanaf 1980 (©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland, 2012)

Periodiciteit

De botercollybia is een typische herfstsoort die zijn optimum heeft in eind oktober/begin november.

Periodiciteit Collybia butyracea
Jaarverdeling van het totaal aantal waarnemingen vanaf 1980.
De eerste twee cijfers duiden de maand aan, het laatste cijfer de decade (periode van tien (elf) dagen) in de betreffende maand.
(©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland, 2012)