Kastanje-inktzwam (Coprinus auricomus)

 

De kastanje-inktzwam (Coprinus auricomus) wordt in Friesland zelden gemeld. De kastanje-inktzwam komt voornamelijk op houtsnippers voor, en wordt dus het meest aangetroffen in parken en tuinen waarvan de paden met houtsnippers zijn bedekt.

Hoewel ook in Friesland houtsnippers jarenlang over paden zijn verstrooid, is de soort toch relatief weinig gemeld, voor 2000 slechts drie keer, en daarna nog in 2000 en in 2003. Het heeft daarna dus een decennium geduurd, voordat de soort weer is gemeld.

Op 19 mei 2013 vond Joop Leertouwer de kastanje-inktzwam op een snipperpad op de Rooms-Katholieke begraafplaats in Harlingen. De in het oog springende exemplaren hadden een uitgespreide, sterk gegroefd-geplooide hoed. Hoeden van oudere exemplaren groeien op deze manier uit. In paddenstoelengidsen worden vaak de jonge exemplaren afgebeeld, waardoor het erg lastig kan zijn zulke oudere exemplaren op naam te brengen. Jonge exemplaren hebben een goud-roodbruine hoed die dadel- tot vingerhoedvormig is.

De kastanje-inktzwam hoort tot een groep van inktzwammen zonder velum op de hoed. De kastanje-inktzwam onderscheidt zich binnen deze groep door de bruine setae in de hoed.

Omdat houtsnippers steeds meer in biomassa-installaties worden gebruikt om energie op te wekken en houtsnipperpaden dus uit het landschap verdwijnen, is het de grote vraag hoe lang het zal duren, voordat de kastanje-inktzwam opnieuw wordt gemeld.

 

ID-kaart

kastanje-inktzwam (© Joop Leertouwer)
De kastanje-inktzwam is microscopisch gemakkelijk herkenbaar
aan de dikwandige, bruine setae in de hoed
(©Sjoerd Greydanus, 2013)

Wetenschappelijke naam: Coprinus auricomus (Pat.)

Nederlandse naam: Kastanje-inktzwam

Friese naam: Kastanje-inketswam

In Friesland: 8 meldingen in 7 kilometerhokken

Eerste melding: 2-11-1976, kilometerhok 131-588, Vlieland

Laatste melding: 19-5-2013, kilometerhok 157-567, Harlingen: R.K.-begraafplaats

Verspreidingskaart

De kastanje-inktzwam is een zeldzame soort in Friesland. Gebonden aan houtsnippers lijkt hij verder geen voorkeur te hebben voor een streek binnen Friesland. Overal waar houtsnippers zijn, lijkt de soort aangetroffen te kunnen worden.

Verspreidingskaart Coprinus auricomus
Verspreidingskaart van de kastanje-inktzwam in Friesland (©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland)

Meldingen

Meldingen Coprinus auricomus
Verdeling van het aantal meldingen per jaar vanaf 1980 (©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland)

Periodiciteit

De kastanje-inktzwam lijkt enigszins een zomer-paddenstoel te zijn. Misschien is dat een verklaring voor de zeldzaamheid in Friesland: een soort die groeit als mycologen op vakantie zijn, zal nu eenmaal niet vaak waargenomen worden.

Periodiciteit Coprinus auricomus
Jaarverdeling van het totaal aantal waarnemingen vanaf 1980.
De eerste twee cijfers duiden de maand aan, het laatste cijfer de decade (periode van tien (elf) dagen) in de betreffende maand.
(©Werkgroep Paddenstoelenkartering Nederland, district Friesland)

© Paddenstoelen Werkgroep Friesland 2013

Valid XHTML 1.0!