Voorjaarskluifzwam (Gyromitra esculenta)

voorjaarskluifzwam (©Sjoerd Greydanus)
De zeldzame voorjaarskluifzwam (Gyromitra esculenta) komt doodgewoon onder een paar stenen in een tuin tevoorschijn
(©Sjoerd Greydanus, 2014)

 

De voorjaarskluifzwam (Gyromitra esculenta) is met zijn hersenvormige plooien en vrij forse afmetingen geen onopvallende paddenstoel. Toch zullen maar weinig mensen deze soort in levende lijve zien, want hij is uiterst zeldzaam.

Volgens de literatuur komt deze soort voornamelijk voor in dennenbossen op zandgronden , vandaar dat het in eerste instantie erg bevreemdde, dat Hetty Zweers een mail stuurde, dat zij een viertal exemplaren in haar tuin had gevonden. Dit, zo voegde ze eraan toe, waren de overgebleven exemplaren, want er waren al twee omgeschoffeld.

De vier exemplaren bleken her en der door de tuin verspreid te staan. In de tuin was geen sprake van naaldbomen, alleen van een mispelboom. In Nederland wordt de voorjaarskluifzwam regelmatig onder loofbomen gevonden.

Verder is in 2014 de voorjaarskluifzwam nog aangetroffen in het Drents-Friese Wold, op een kapvlakte, tevoorschijn komend onder een gekapte naaldboom. In de literatuur is vaker melding gemaakt van het feit, dat de voorjaarskluifzwam op kapvlaktes van naaldbomen verscheen.

Het aantal meldingen van de voorjaarskluifzwam is in 2014 op vijf gekomen. De eerste vondst was in 1986 in Elsloo. Daarna is de soort in 2002 en 2003 in de kwekerij van Kabbes in Suameer gemeld.

Zoals de Nederlandse naam al zegt, wordt de voorjaarskluifzwam alleen in het voorjaar gevonden. Alle vondsten uit Friesland zijn gemeld in april, zelfs in een tijdspanne van twee weken: van 6 april (melding in 2014) tot 27 april (melding in 1986).

Hoewel de voorjaarskluifzwam kennelijk ook een voorkeur voor tuinen heeft, hoort hij zeker niet tot de groentetuin: de paddenstoel bevat het gif gyromitrine dat de lever en de nieren aantast en uiteindelijk de dood tot gevolg kan hebben.

ID-kaart

Wetenschappelijke naam: Gyromitra esculenta ((Pers.: Fr.) Fr.)

Nederlandse naam: Voorjaarskluifzwam

Friese naam: Maitiidsbonkjeszwam

In Friesland: 4 meldingen in 3 kilometerhokken

Eerste melding: 27-4-1986, kilometerhok 212-551, Elsloo

Laatste melding: 13-4-2014, kilometerhok 215-577, Oosterwolde

voorjaarskluifzwam (©Sjoerd Greydanus)
Wie een tuin schoffelt, moet ook maar direct in de gaten hebben, dat dit een paddenstoel is
(©Sjoerd Greydanus, 2014)

© Paddenstoelen Werkgroep Friesland

Valid XHTML 1.0!